Manikarnika

#Manikarnika :

મણિકર્ણીકા ની ખામી અને ખૂબી એક જ છે. ‘ધી વન (વુ)મેન શૉ!’ ‘ધી ગ્રેટ કંગના શૉ!’

ઇતિહાસ ની સર્વશ્રેષ્ઠ યોદ્ધા અને ઝાંસી ની અલ્ટીમેટ કવીન રાણી લક્ષ્મીબાઈ ને જાઇન્ટ સ્ક્રીન પર ફરી જીવીત કરવા બૉલીવુડ ની અલ્ટીમેટ કવીન કંગના થી સારી ચોઇસ હોય જ ના શકે! નાનપણ મા પીઠ પર બાળક ને બાંધી હાથ મા તલવાર લઈ ઘોડેસવાર રાણી લક્ષ્મી બાઈ ની એ આઇકોનીક તસવીર જોઈ ને અને એની શૈર્યગાથા સાંભળી ને રાષ્ટ્રીયતા અને દેશભક્તિ નો જુસ્સો સાત મા આસમાને પહોંચી જતો. ભારતીય બાળકો માટે આમ પણ રાણી લક્ષ્મીબાઈ નુ પાત્ર એ અલ્ટીમેટ કોમિક (કે રિયલ લાઈફ એપિક) છે. પ્રાથમિક શાળા મા પાઠ્યપુસ્તકો મા રાણી લક્ષ્મીબાઈ અને અંગ્રેજો નો ઇતિહાસ ભણતા ત્યાર થી જ રાણી લક્ષ્મીબાઈ વિશે ની મગજ મા ઇમેજ લાર્જર ધેન લાઈફ! મણિકર્ણીકા મા રાણી લક્ષ્મીબાઈ નું ચિત્રણ એવું જ લાર્જર ધેન લાઈફ છે. બાળમાનસ ની રાણી લક્ષ્મીબાઇ વિશે ની ફેન્ટેસી નું ફિલ્મ મા આબેહૂબ વર્ણન છે. બાળકો ને પણ મજા પડે એ રીતે ફિલ્મ ને સિમ્પલીફાઇડ કરવા મા આવી છે. અને ઓફકોર્સ સિનેમેટિક લિબર્ટી તો લેવા મા આવી જ છે. આ કોઈ વિકિપીડિયાના ટાઈપ નેરેશન કે કોઈ ડોક્યુમેન્ટ્રી નથી. એ બૉલીવુડ ના અડધો ડઝન ડાબેરી રિવ્યુખોરો ને સમજ મા આવતું નથી. તેઓ ગ્લોરીફિકેશન અને ઊરી ની જેમ હાઇપર નેશનલિઝમ ના રોદણાં રડ્યા કરે છે. ઈનફેક્ટ, ફિલ્મ મા હજી વધુ ગ્લોરીફિકેશન હોત તો મજા પડત. ‘રાણી લક્ષ્મી બાઈ’ જેવા આઇકોનીક પાત્રો નુ ગ્લોરીફિકેશન બાહુબલી ના તર્જ પર થવુ જોઈતું હતું. ‘મણિકર્ણીકા’ સંજય લીલા ભણસાલી ની ફિલ્મો ની જેમ હજી ગ્રાન્ડ સ્કેલ પર બનવી જોઈતી હતી. વાર્તા અને ડિટેલિંગ દમદાર છે. પણ ક્યાંક ને ક્યાંક VFX નબળા પડે છે. બેકડ્રોપ ની ઓથેન્સીટી કે ભવ્યતા પણ એટલી એટલી વર્તાતી નથી. અને ફિલ્મ ની સૌથી મોટી નબળાઈ એ છે કે ‘રાણી લક્ષ્મીબાઈ’ સિવાય બીજું કોઈ પાત્ર ડેવલપ જ થતું નથી અથવા એટલુ અસરકારક નથી. ફિલ્મ મા કૃષ્ણા અને કંગના માંથી કોઈ પણ કો-ડિરેકટર નથી. બંને એ સ્વતંત્ર રીતે ફિલ્મ નું નિર્દેશન કર્યું છે. અને 70% ફિલ્મ નું નિર્દેશન કંગના એ કર્યું છે. કદાચ એટલે જ ફિલ્મ મા ‘રાણી લક્ષ્મીબાઈ’ ઓલમોસ્ટ દરેક ફ્રેમ મા છે અને એ સિવાય ના પાત્રો માત્ર ક્રેડિટ્સ મા રહી જાય છે. ગમે એટલી ખામી છતાંય ‘મણિકર્ણીકા’ એ થ્રિલિંગ જાયન્ટ સ્ક્રીન એક્સપિરિયન્સ છે. અને આ ગણતંત્ર દિવસ પર લેવા જેવો દેશદાઝ નો પરફેક્ટ ડોઝ છે! 😊

PS- હું હંમેશા કહું છું. જે લોકો ને ઇતિહાસ ની ઓથેન્ટીસિટી નું એટલું વળગણ હોય એમણે ઐતિહાસિક ફિલ્મો (ખાસ કરીને બૉલીવુડ ની) જોવી જ ન જોઈએ. એમણે લાઈબ્રેરી મા જઈ ને દળદાર પુસ્તકો ના થોથા ઉથલવવા જોઈએ! 😉

ગણતંત્ર દિવસ ની શુભકામનાઓ! 😊

Short Circuit

#ShortCircuit

#RJDhvanit

શોર્ટ સર્કિટ હોલિવૂડ ના સ્ટાન્ડર્ડ થી ભલે નખશિખ સાયન્સ ફિક્શન ન હોય, પણ ભારોભાર એન્ટરટેઇનિંગ છે. 2.O જેવા ઓવેરરેટેડ બોલિવૂડ હથોડા કરતા તો લાખ દરજ્જે ટેકનિકલી સાઉન્ડ છે. બોલિવૂડ ના પૈમાના થી પણ શોર્ટ સર્કિટ ‘ઓફબીટ’ કહી શકાય એવી સાહસિક ફિલ્મ છે. બોલિવૂડ પણ જેને છેડતા ચાર વાર વિચાર કરે એવા ‘ટાઈમ લૂપ’ વાળા વિષય ની પસંદગી માત્ર જ મારા માટે ફિલ્મ જોવાનું ધોરણ હતું. પણ ગુજરાતી ફિલ્મ છે એવા કોઈ અહોભાવ વગર પણ ફિલ્મ એના કોન્ટેન્ટ અને ‘મેરીટ’ પર જ દર્શકો ને (પ્રાઈમ ટાઈમ મા શૉ ન હોવા છતાં) થિયેટર સુધી ખેંચી લાવવા સક્ષમ છે. ફિલ્મ મા જરૂર હોય ત્યાં ટેક્નિકલ અને સાયન્ટિફિક ટર્મ નો ઉપયોગ ચોક્કસપણે થયો છે. પણ કોઈ બિન જરૂરી ટર્મ કે કોમ્પ્લીકેટેડ સાયન્સ નો મોહ રાખ્યા વિના ફિલ્મ નો ટોન શક્ય એટલો હળવો રખાયો છે. છતાંય એના થ્રિલ મા ક્યાંય કમી આવતી નથી કે વાર્તા મૂળ મુદ્દા થી ક્યાંય પણ ડેવિયેટ થતી નથી! ફિલ્મ એના પહેલા સીન થી જ જકડી લે છે. દિગ્દર્શક એ સ્માર્ટલી ફિલ્મ માં ગીતો કે ફાલતુ ની લવ સ્ટોરી વાળો સબપ્લોટ ટાળ્યો છે. જેથી કરી ને ફિલ્મ ની થ્રિલ ક્લાઈમેક્સ સુધી જળવાય રહે છે. ગુજરાતી સિનેમા ને અભિષેક જૈન પછી ફૈઝલ હાશ્મી એવા બીજા ડિરેકટર મળ્યા છે જેમની ફિલ્મો ની હવે આતુરતા થી રાહ જોવાશે.

ફિલ્મ ની શરૂઆત મા જ મૅકર્સ એ ‘શોર્ટ સર્કિટ’ હોલિવૂડ ફિલ્મો ’12:01′ અને ગ્રાઉન્ડ હોગ ડે થી પ્રેરિત હોવાનો પ્રમાણિકપણે એકરાર કર્યો છે. પણ બંને ફિલ્મો મે જોઈ ન હોવાથી કદાચ વધુ મજા પડી. ફિલ્મ ની ફેન્ટેસી અને ઇમેજીનેશન ખરેખર રસપ્રદ છે! ધ્વનિત હંમેશા ની જેમ સુપર્બ છે. કોમિક ટાઇમિંગ કે ડાયલોગ મા એ સોલિડ લાગે છે. પણ છતાંય એમની આર.જે. તરીકે ની ઇમેજ નજર થી દુર થતી નથી. કદાચ એટલે જ ઈમોશનલ સિક્વન્સ કે એક્શન મા એટલા જમતા નથી. ટેલેન્ટેડ સ્મિત પંડ્યા ની કોમિક ટાઇમિંગ અમુક રિપીટેટિવ સિક્વન્સ ને બોરિંગ થવા થી બચાવે છે. લેખક-પત્રકાર આશિષ વશી એ ફિલ્મ માં પોલીસમેન નો મસ્ત કેમિયો કર્યો છે. એમણે એક્ટિંગ પર હાથ અજમાવવા માટે ચોક્કસપણે વિચારવું જોઈએ. ફિલ્મ ની ઇન્ટ્રો ક્રેડિટ મા ધ્વનિત પહેલા અભિનેત્રી ‘કિંજલ રાજપ્રિય’ ના નામ નો ઉલ્લેખ ગમ્યો. કિંજલ ક્યૂટ લાગે છે. પણ કમનસીબે એના ભાગે કરવા માટે કંઈ આવ્યું નથી. કલાઈમેક્સ સાઇન્સ ફિક્શન ને છાજે એવું ક્રિયેટીવ ન લાગ્યું, કદાચ અતિશયોક્તિ વધારે લાગી. કલાઈમેક્સ ની છુટા હાથ ની મારા મારી વાળી એક્શન આખી જકડી રાખતી ઇન્ટેન્સ ફિલ્મ ને હાસ્યાસ્પદ બનવી દે છે! કમાઈમેક્સ થોડો મોડીફાય કરી શકાયો હોત! માર્વેલ સ્ટાઇલ થી મિડ ક્રેડિટ સીન મૂકી ને દિગ્દર્શક એ સિકવલ તરફ ઈશારો કર્યો છે. આશા રાખીયે કે જો આની સિક્વલ બને તો આ નાનકડી વાત નુ ધ્યાન રાખવા મા આવે.

મૅકર્સ ના પ્રયાસ ને સલામ! 🙂

વિક ડેઝ મા નોન પ્રાઈમ ટાઈમ શૉ મા જઈ ને પણ જોવા જેવી ફિલ્મ. પરફેક્ટ એન્ટરટેઇનમમેન્ટ! 👍

Traditional Professions

#Delhi

#Tale1

#TraditionalProfession

#Photography

કેટલીક વાર એમ થાય કે પરંપરાગત કળાઓ લુપ્ત થવા ને આરે છે. પરંતુ કોઈ પણ ટુરિસ્ટ સ્પોટ પર જઈ ને હાથ મા ફોટા ની હાર્ડકોપી નો આલ્બમ અને ગળા મા કેમેરો લટકાવી ફરતા ‘પ્રોફેશનલ’ ફોટોગ્રાફર્સ ની સંખ્યા ને જોઈ ને થાય કે કમસેકમ ફોટોગ્રાફી ની આ કળા ના કદરદાનો ઘણા છે અને આ કળા ભારત મા નજીક ના ભવિષ્ય મા તો લુપ્ત થાય એવુ લાગતું નથી! 😀

આલ્બમ ખોલી સુંદરીઓ ના ફોટા બતાવી ‘ સા’બ ફોટુ’ , ‘સર જી પાંચ મિનિટ મે ફોટુ’ કહેતા ફોટોગ્રાફર્સ આમ તો દરેક જગ્યાએ કોમન હોય છે. પણ બેકગ્રાઉન્ડ મા ઇન્ડિયા ગેટ સાથે ફોટો પાડી આપતા આ ફોટોગ્રાફર્સ નો કંઈક અલગ જ સ્વેગ છે. ફોટો પડાવવા વાળા ને 10-15 મિનિટ્સ ના વેઇટિંગ આવે આમની આગળ! અને એક ફોટોગ્રાફ ના અંકે 50 રૂપિયા ચાર્જ કરે!બિલાડી ના ટોપ ની જેમ ફૂટી નિકળેલા ‘વેડિંગ-પ્રિવેડિંગ’ વાળા પ્રોફેશનલ ફોટોગ્રાફર્સ નો તો આમના આગળ કોઈ કલાસ જ ના આવે પણ એક એન્જીનીયર શરમાય જાય એટલી રોકડી આ લોકો એક દિવસ મા કરી લે! આધેડ વય ની ઉંમર સુધી બાપા ના રૂપિયે સ્ટાર્ટ અપ ના સ્વપ્ન સેવતા નબીરાઓ એ આ યંગ ફોટોગ્રાફર્સ ના સ્ટાર્ટ અપ ને એક વાર સ્ટડી કરી લેવું જોઈએ! 😉

PS- લગભગ મોટેભાગના પરંપરાગત વ્યવસાય એ દિલ્હી ના કસ્બાઓ મા જીવંત છે. દિલ્હી ની સડકો પર હજી પણ સાઇકલ રિક્ષા ચાલકો, લારી થી સામન ની હેરફેર કરતા મજૂરો, સડક કિનારે ચાય ની ટપરીઓ અને ફૂટપાથ પર બેસી ને દાઢી બનાવી આપતા વાળંદો કે બુટ પોલિશ કરી આપતા હરોળ બંધ લોકો તમને દેખાય જાય. દિલ્હી મુલાકાત વખતે ભારત ને ગરીબ-નાગુ-ભૂખ્યું બતાવતા ક્લિશે ફોટા વાળી વેવલાવૃત્તિ છોડી ને આ મહેનતકશ લોકો નો ધબકાર કસ્બાઓ મા જઈ ને ઝીલવો જોઈએ! 😊

Farewell Cook!

#AlistairCook

#Farewell

એલિસ્ટર કૂક.
વર્ષ 2006. ભારત ની ઇંગ્લેન્ડ સામે ની નાગપુર ટેસ્ટ આજે યાદ આવી ગઈ. પ્રવાસી ઇંગ્લેન્ડ ટીમ નો એક 21 વર્ષીય નવયુવાન ડેન્યુટન્ટ નાગપુર ની સપાટ પીચ પર હરભજન, કૂંબલે અને ઇરફાન પઠાણ જેવા ધુરંધરો ને રીતસર હંફાવી રહ્યો હતો. એ ડેન્યુટન્ટ આજે વિશ્વ ક્રિકેટ નો લિજેન્ડરી બેટ્સમેન છે અને હાઈએસ્ટ એવર ઇંગલિશ રન સ્કોરર છે. અને આજે એની અંતિમ મેચ મા પણ ભારતીય બોલરો ને હંફાવી રહ્યો હતો. પ્રથમ અને અંતિમ મેચ મા સેંકડા મારવાની અનોખી સિદ્ધિ પોતાને નામે કરી આજે ABD ની જેમ જ કેરિયર ના હાઈ નોટ પર વિશ્વ ક્રિકેટ ને અલવિદા કરી દીધી. 90s ના કિડ્સ તરીકે એની પ્રથમ મેચ લાઈવ જોઈ હતી અને આજે અંતિમ મેચ પણ લાઈવ જોઈ. નજર સમક્ષ એક ખેલાડી એ એની કારકિર્દી પૂર્ણ કરી નાખી. ત્યારે ફરી એક વાર આજે અહેસાસ થયો કે ’90s kids are not kids anymore’! આજ ની બેટિંગ જોઈ ને ચોક્કસપણે લાગે કે કૂક મા હજી ઘણું ક્રિકેટ બાકી છે. પણ ખાસ કરી ને ઇંગ્લેન્ડ અને ઑસ્ટ્રેલિયા મા કારકિર્દી ના ટોચ પર રહી ને જ વિદાય લેવાનો રિવાજ છે. કદાચ 33 વર્ષ ની ઉંમરે કોઈ ભારતીય ઉપમહાદ્વીપ ના ખેલાડી ને પરફોર્મન્સ લથડે તો પણ નિવૃત્તિ નો વિચાર ના આવે! 😇

આજે એની 147 રન ની શાનદાર પારી નો અંત આવ્યો ત્યારે ભારતીય ટીમ તરફ થી મળેલું સન્માન અને અને આખા સ્ટેડિયમ મા મળેલા સ્ટેન્ડિંગ ઓવેશન ની ક્ષણ વર્તમાન મા હોવા છતાં મારા માટે નૉસ્ટેલજિક ક્ષણ હતી. મને વિશ્વાસ જ ન થયો કે આ કૂક ની અંતિમ મેચ છે. હજી તો થોડા વર્ષો આગાઉ મારી નજર સામે જ એણે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ મા પદાર્પણ કર્યું હતું! એક જેન્ટલમેન ક્રિકેટર તરીકે કૂક ને હંમેશા યાદ કરાશે.

ખાસ કરી ને જો ટેસ્ટ ક્રિકેટ ની encyclopedia બને તો કૂક ની બેટિંગ સ્ટાઇલ ના ઉલ્લેખ વગર એ અધૂરી ગણાય!

ફેરવેલ લિજેન્ડ! 👏

Alvida ‘Atal’!

અજાતશત્રુ ને અલવિદા! 😦

ક્યારેય વિચાર્યું ન હતું કે એક રાજકારણી ની પણ વિદાય આટલી બધી ખલશે. કોઈ સ્વજન ગુમાવ્યા હોય એવી લાગણી અત્યારે અનુભવાય રહી છે. અટલ ભારતીય રાજનીતિ ના ભીષ્મપિતામહ હતા. માત્ર 2 સીટ્સ માંથી ‘હાર નહીં માનુંગા’ ના સંકલ્પ સાથે કર્તવ્ય પથ પર ચાલતા ગયા અને સંઘર્ષ કરતા ગયા. અને એક દિવસ વિશ્વ ની સૌથી મોટી લોકશાહી નું અભૂતપૂર્વ નેતૃત્વ કર્યું! વાજપેયી જેવું કરિશ્માયી વ્યક્તિત્વ ભારતીય ઇતિહાસ મા ‘ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ’ છે એવું કહેવું જરા પણ અતિશયોક્તિ ભર્યું નથી.

2004 મા જયારે વાજપેયી એ રાજનીતિ ને અલવિદા કરી ત્યારે જ રાજનીતિ ના એક યુગ નો અસ્ત થઈ ગયો હતો. છેલ્લા 10 વર્ષ થી અટલજી ની ત્યબિયત અત્યંત નાદુરસ્ત હતી. એમની સ્મૃતિભંગ ની બીમારી છેલ્લા 10 વર્ષ મા દેશ ને અને ખાસ કરીને ભાજપા ને ખલી છે. કારણકે છેલ્લા દસ વર્ષ મા રાજનીતિ ના પરિપ્રેક્ષય અને દેશ ના માહોલ મા ઘણો ફરક આવ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા નો પ્રભાવ વધ્યો છે અને પરંપરાગત રાજનીતિ બદલાઈ રહી છે ત્યારે દેશ મા બનતી હાલની ઘટના ઓ પર સ્વસ્થ વાજપેયી નું મંતવ્ય જાણવું રસપ્રદ રહેત. એમણેે રોપેલા બીજ નું 2014 મા મોટું વટવૃક્ષ બન્યું એ જોવા કે ભારત ના સર્વોચય સન્માન ‘ભારત રત્ન’ સ્વીકાર કરવા સ્વસ્થ ન હતા એનો વસવસો દરેક ભારતીય ને હશે! 😦 માત્ર એમની શખ્શિયત જ નહીં, એમના જેવી વકતૃત્વ કળા અને એમના ભાષણો નો સાહિત્ય રસ પણ ભારતીય રાજનીતિ મા અભૂતપૂર્વ હતો. હિન્દી સાહિત્ય અને કવિતા વાજપેયીજી નો આત્મા હતો. આજ ના જાડી ચામડી વાળા રાજનેતાઓ ના શુષ્ક અને ખોખલા ભાષણો આગળ એમના 20-25 વર્ષ જૂના ભાષણો સાંપ્રત સમય મા પણ એટલા જ રિલેવન્ટ અને ચોટદાર લાગે છે.

માત્ર ભારતીય રાજનીતિ જ નહીં, જ્યારે જયારે વિશ્વ મા ‘લોકશાહી’ નો ઉલ્લેખ થશે ત્યારે ઇતિહાસ મા અમરત્વ પ્રાપ્ત કરી ચૂકેલા આ યુગપુરુષ નું નામ ગર્વ થી લેવાશે. આઝાદી પછી માં ભારતી ના સૌથી મોટા સપૂત વાજપેયી ને કહેવું મને જરા પણ અતિશયોક્તિ ભર્યું નથી લાગતું.

”અટલ’ જી ને શ્રદ્ધાંજલિ. 👏

Guru Purnima

ગુરુ પૂજન એ ભારતીય સંસ્કૃતિ નુ સુમધુર અને ભાવભીનું કાવ્ય છે. કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા માટે ના ખાસ દિવસ વિશે મેં બીજી કોઈ સંસ્કૃતિ મા સાંભળ્યું નથી. પણ અફસોસ ની વાત એ છે કે ગુરુ ની વ્યાખ્યા આપણે ત્યાં સંકુચિત કરી દેવાઈ છે. અને ગુરુપૂજા ભયંકર રીતે ‘ગુરુવાદ’ મા પરિણમી છે. ગુરુપૂજા નું સુંદર રીતે ખીલેલું અને સૌરભ થી મહેકતું પુષ્પ ગુરુવાદ એ ચીમળી નાખ્યું છે! એટલે આપણી કહેવાતી અનુયાયી પદ્ધતિ વાળી સંસ્કૃતિ (Hero worship culture) કહેવાતા ગુરુઓ ના ખોખલા ભાષણો મા અને ભારત ના ભવ્ય ભૂત(કાળ) ના ભ્રમ મા જ જીવે છે. ‘ગુરુ ગોવિંદ દોનો ખડે…’ જેવા દોહાઓ કે સુભાષિતો નું અર્થઘટન આપણે ત્યાં પાયા થી જ ખોટું કરાય છે. એટલે આપણે ત્યાં ચાંદ ની ખૂબસૂરતી માણવા કરતા ચાંદ ની ખૂબસૂરતી બતાવનાર કોઈ ‘ગુરુ’ ને જ ચાંદ માની લેવામા આવે છે! ભારત મા અત્યારે આવા ગુરુવાદ ની પરાકાષ્ઠા છે!

શીખવે એ શિક્ષક,
જીવે એ ગુરુ! 🙂
– જય વસાવડા #JV

ગુરુપૂર્ણિમા ની શુભકામનાઓ ! 😊

Sacred Games : Season 1

#SacredGames

#Netflix

#DigitalPlatform

નેટફ્લિક્સ અને એમેઝોન પ્રાઈમ જેવા ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ની ક્રાંતિ થી બોલિવૂડ ની mediocrity અને સેન્સર ની ઝંઝટ થી ચોક્કસપણે છુટકારો મળશે. પણ આ ક્રાંતિ બેધારી તલવાર છે. એનો ઉપયોગ આડા અવડા સીન નાખી ગલગલીયા કરાવવા પણ થઈ શકે અને સેક્રેડ ગેમ્સ જેવા brilliant કોન્ટેન્ટ તૈયાર કરવામાં પણ થઈ શકે! સેક્રેડ ગેમ્સ ની પહેલી સિઝન મા લગભગ અડધો ડઝન સેક્સ સીન છે પણ એકેય સીન મા મૂળ વાર્તા થી ક્યાંય પણ distract થવાતું નથી. અલબત્ત, આ સીન્સ વાર્તા નો જ ભાગ છે અને તમામ એકદમ મેચ્યોરિટી થી ભજવાયા છે. સેક્રેડ ગેમ્સ મા બોલાતી બેફામ ગાળો એ વાર્તા ના બેકડ્રોપ ને ઓથેન્ટિસિટી આપે છે. આ વેબ સિરીઝ જેટલા બોલ્ડ પોલિટીકલ સ્ટેટમેન્ટ્સ ભારત મા અગાઉ ક્યારેય થયા નથી. એક સમય હતો જ્યારે કોંગ્રેસ ને ફિલ્મ ‘રાજનીતિ’ નો એક સામાન્ય કહી શકાય એવો સંવાદ ‘સબ કુછ સમેટ કર લે ગઈ વિધવા’ પણ નડ્યો હતો અને પ્રકાશ ઝા ને એ સંવાદ મા તાત્કાલિક ધોરણે ‘વિધવા’ શબ્દ ને ‘બિટીયા’ થી બદલવો પડ્યો હતો. જ્યારે આજે રાજીવ ગાંધી પર સીધી અને ગંભીર કોમેન્ટ થઈ હોવા છતાં કોંગ્રેસ લાચાર છે! આ જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ની તાકાત છે. અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ની આ લિબર્ટી નો ફેન્ટમે (અનુરાગ કશ્યપ અને વિક્રમાદિત્ય મોટવાણી) સેક્રેડ ગેમ્સ મા બખૂબી ઉપયોગ કર્યો છે. ☺

બાય ધ વે, સોશિયલ મીડિયા મા છેલ્લા 18 દિવસ થી સેક્રેડ ગેમ્સ નો hype જોઈ ને આ વેબ સિરીઝ જોવાનું જાણે સામાજિક પ્રેશર હતું! 😉 અને અંતે અંકે 400 મિનિટ્સ ફાળવી ને એક જ બેઠકે સિઝન 1 પૂર્ણ કરી નાખી. અને સિઝન 1 જોઈને અનુભવ્યું કે સોશિયલ મીડિયા નો આ hype વ્યાજબી છે. કારણકે Narcos જેવી ધરખમ અમેરિકન સિરીઝ ને આ ભારત નો ટેક્નિક અને કોન્ટેન્ટ થી જવાબ છે. વિક્રમ ચંદ્રા ની દળદાર નોવેલ ના adoption એવી આ સિરીઝ ની વાર્તા મા આમ તો ખાસ નવીનતા નથી. મુંબઇ હજી બોમ્બે હતુ ત્યાર નું બેકડ્રોપ, એ જ અંડરવર્લ્ડ, એ જ માફિયા, એ જ 90 નો દાયકો, હિન્દૂ-મુસ્લિમ નું ઘર્ષણ, કેન્દ્ર ની રાજકીય અસ્થિરતા અને બોમ્બે ના ભગવાન બનવાની મહત્વકાંક્ષા! દારુણ ગરીબી. એ ગરીબી માંથી નીકળી હજારો લાખો લોકો ની જેમ માયાનાગરી બોમ્બે મા રોટી ની તલાશ મા આવેલો યુવાન. બોમ્બે ની ચાલી મા જાનવરો જેવી સડકછાપ જિંદગી થી ગ્લેમરસ બોમ્બે ની સફર. વત્તે ઓછે એંશે મુંબઈ ના તમામ અન્ડરવર્લ્ડ ડોન અને ગેન્સ્ટર્સ ની આ જ કહાની હોય છે. પણ આ સફર દરમ્યાન જે કંઈ ઘટે એમા ભારોભાર ડ્રામા અને થ્રિલ હોય છે. બોલિવૂડ મા અને નોવેલ્સ મા અનેક વખત કહેવાય ગયેલી આ વાર્તા નુ જ સેક્રેડ ગેમ્સ એક સ્વરૂપ છે. પણ સેક્રેડ ગેમ્સ ની ટેક્નિકાલીટી, ટ્રીટમેન્ટ, ડિટેઇલીંગ અને એક્ટિંગ ને કારણે જોઈ ને લાગે કે કદાચ આ વિષય ને આનાથી વધુ સારી રીતે પ્રેઝન્ટ થઈ જ ન શકે. વરુણ ગ્રોવરે આ crime saga ને ખૂબ જ રસપ્રદ રીતે mythological રેફરન્સ સાથે રજૂ કર્યા છે. તમામ એપિસોડ્સ મા કોઈ ને કોઈ mythological ઘટના નો મેટફાર છે. અને તમામ એપિસોડ્સ ના નામ પણ એકદમ રસપ્રદ છે! આ સિરીઝ નું સ્ટોરીટેલિંગ એકદમ non linear છે. અહીંયા બિલકુલ સ્પૂનફિડિંગ નથી. એક સાથે ત્રણ દાયકા ની વાર્તા સમાંતર કહેવાતી હોય. અને એમા સબપ્લોટ્સ પણ ખરા. અહીં તો પાત્રો પણ non linear રીતે ઈન્ટ્રોડ્યુસ થાય! વર્તમાન મા કોઈ વાત કહેવાતી હોય ત્યાં અચાનક 90s ના દાયકા નુ પાત્ર ઈન્ટ્રોડ્યુસ થાય અને વર્તમાન ની ખુટતી કડીઓ આપણી રીતે કળવાની! અમુક વખતે આપણા દિમાગ મા પણ પેરેલલ પ્લોટ્સ ચાલે! મારે અગાઉ કોઈ ભારતીય ફિલ્મ કે સિરિયલ મા આટલું મગજ નથી ચલાવવું પડ્યું! પણ સેક્રેડ ગેમ્સ નું સૌથી જમા પાસું હોય તો એની અનુરાગ કશ્યપ ના એક્ટિંગ ના અખાડા મા કસાયેલી કાસ્ટ અને વરુણ ગ્રોવર આણી મંડળી નું સોલિડ રાઇટિંગ છે. જોકે આશ્ચર્યજનક રીતે રાધિકા આપ્ટે એના પાત્ર મા એકદમ મિસફિટ લાગે છે! 🙂

હજી તો 947 પેજ ના દળદાર પુસ્તક ની પા ભાગ ની વાર્તા સિઝન 1 મા કવર થઈ છે. લગભગ ચાર સિઝન આવવી જોઈએ. પ્રથમ સિઝન મા તો જેટલા જવાબ મળ્યા એ જવાબ જ બીજા દસ સવાલ ઉભા કરે એવા છે. આ જોતા આગામી સિઝન વધુ રસપ્રદ અને વધુ લેયર્ડ રહેવાની પૂરેપૂરી સાંભવના છ! ☺

PS – સિઝન 1 મા ઘણા સવાલ unanswered જ રહી ગયા. પણ આ સિઝન પછી સોશિયલ મીડિયા ના સેક્રેડ ગેમ્સ પર ના મેમેઝ જરૂર crack કરી નાખ્યા! 😉 જે લોકો એ હજી સેક્રેડ ગેમ્સ નથી જોઈ એમને હું Durex ની માર્કેટિંગ ટીમે બનાવેલા આ રસપ્રદ મેમે ને crack કરવાનું task આપું છું. (મને ખબર છે ‘મેમે’ નહીં, ‘મીમ્સ’ કહેવાય. આથી એ વિષય નું જ્ઞાન કોઈએ પેલવું નહીં!) 😉